Tüketici Rehberi

Doğal gaz, yeryüzünün alt katmanlarında petrole benzer bir biçimde oluşan, yanıcı özelliği sahip tabii bir gazdır. Doğal gazın bileşiminde %95 metan gazı bulunur. Kokusuz, renksiz, zehirsiz ve havadan hafiftir. Güvenlik açısından kolayca fark edilebilmesini sağlayabilmek için özel olarak kokulandırılır.

Doğal gaz, organik madde olarak bilinen bitki ve hayvan artıklarının yeryüzünün alt katmanlarında milyonlarca yıl süren basınç, sıcaklık gibi etkenlerle doğal dönüşümlere uğraması sonucu oluşur.

Yaklaşık olarak dünya doğal gaz rezervinin %42’sinin Rusya'da olduğu tahmin edilmektedir. İran, Basra Körfezi, Kuzey Denizi, Norveç İngiltere, Hollanda, ABD, Orta Amerika, Kanada, Nijerya, Endonezya, Kuzey Afrika ve Türki devletlerinde de önemli miktarlarda doğal gaz rezervi bulunmakta, Türkiye’de şu an için ortaya çıkartılabilmiş rezervler ise dünya rezervlerinin küçük bir kısmını oluşturmaktadır.

Türkiye’ye şu anda üç ayrı noktadan boru hatları aracılığıyla doğal gaz gelmektedir. Rusya’dan alınan gaz, Trakya ve Karadeniz üzerinden gelen hatlarla, İran’dan alınan gaz Doğu Anadolu Hattı ile Türkiye'ye ulaşır. Ayrıca Tekirdağ Marmaraereğlisi’nde bulunan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) santraliyle de aynı boru hattı sistemine Nijerya ve Cezayir’den sıvılaştırılmış olarak alınan doğal gaz verilir.

Doğal gaz, BOTAŞ tarafından inşa edilmiş olan ve işletilen ulusal iletim şebekesi vasıtasıyla şehirlerimize ve ülkemizin birçok yerleşim birimine ulaştırılır. İstanbul, Ankara, Bursa, Eskişehir ve İzmit’te konutlarla başlayan doğal gaz kullanımı, sektörün özel sektör yatırımlarına açılmasıyla birlikte hızla yaygınlaşarak bugün Türkiye’nin tüm şehirlerinde ve BOTAŞ iletim hatlarının bulunduğu birçok şehrimizde faaliyet gösteren sanayi kuruluşları doğal gaz kullanmaktadır.

Doğal gaz dünyada yüzyıldır kesintisiz ve sağlıklı bir şekilde kullanılmaktadır. Doğal gazın kesintisiz olarak alınması, yapılan uluslararası anlaşmalarla talep ve program dahilinde güvence altında bulunur. Ayrıca, ülkemizin doğal gaz geçiş yolları üzerinde bulunması, yeni dış alım anlaşmalarının yapılması ve yeni projelerle çeşitli yörelerimizde doğal gaz depolama tesislerinin yapılması nedeniyle doğal gazın kesilmesi söz konusu değildir.

• Doğal gaz renksiz ve kokusuzdur.

• Doğal gaz birincil enerjidir, çıktığı haliyle kullanılır.

• Yanma özellikleri açısından yüksek verimlidir.

• Doğal gazın içeresinde yanmayan hiçbir madde yoktur.

• Doğal gaz havadan hafiftir, serbest haldeyken yükselir ve birikmez.

• Emniyetlidir, patlama riski daha az olan bir gazdır.

• 1 m³ gazın yanması sonucu 8250 kcal açığa çıkar.

• Tam yanma sağlanamazsa karbonmonoksit ortaya çıkar.

• Doğal gaz zehirli değildir.

• Kükürt ve kükürtlü maddeler olmadığı için kükürt dioksit gibi zehirli gaz açığa çıkarmaz.

• Yakılması için ön hazırlama ve depolama gerektirmez.

• Homojen bir karışıma sahip olmasından dolayı yanma verimi yüksektir. (%95_ %99)

• Doğal gazın özgül ağırlığı 0,55 civarındadır, aynı hacimdeki havadan yarı yarıya daha hafiftir.

• Doğal gazın tutuşma sıcaklığı 650 0C

• Doğal gazın alev hızı 0,36 m/s

• Doğal gazın üst ısıl değer aralığı: 9360 kcal/m³ --------- 8750 kcal/m³ = 38,5 MJ/m³ = 11 kwh/m³

AVANTAJLARI

• Yandığı zaman atık bırakmaz, zehirsiz, külsüz, dumansızdır.

• Çevreye zarar vermez, havayı kirletmez.

• Diğer yakıtlardan daha ucuzdur.

• Tüketimi sayaçlardan okunur ve kontrol edilebilir.

• Önce kullanılır, bedeli sonradan ödenir.

• Depolama ve taşıma maliyeti yoktur.

• Zahmetsiz konforlu bir yaşam sağlar.

• Temiz bir yakıttır, işletme ve bakım maliyetleri düşüktür.

• Teknolojinin yeniliği nedeniyle yeni kontrol ve emniyet sistemlerini mümkün kılar.

• Sizin adınıza, tüm sisteminiz kontrol edilir ve kontrol altında tutulur.

• Acil ekipleri, 24 saat hizmet verir.

Genel olarak zehirlenmeler karbonmonoksite (CO) bağlıdır. CO kandaki oksijenle yer değiştirerek kanın vücuda oksijen taşımasını önler ve böylece vücudun zehirlenmesine sebep olur. Doğal gaz karbonmonoksit içermediğinden zehirleyici değildir. Ancak havadan daha hafif bir gaz olduğundan kapalı alanlarda sızma halinde yukarılarda toplanır. Çok miktarda bulunduğu zaman ortamda oksijen azalacağından boğulmaya sebep olabilir. Bu nedenle doğal gaz kullanılan ortamların mutlaka havalandırılması gerekir.

Doğal gaz boruları, üretim anından başlayarak, sokaklara döşenmesi ve gaz verilmesine kadar, defalarca ve üst üste testlere tabi tutulur. Hattın üzerinde, gerektiğinde müdahaleyi sağlayacak vanalar vardır. Bölge ve servis regülatörleri, kendi kendine kapanabilmeleri veya istediğimiz zaman kapatılmaya uygun olmaları nedeniyle birer vana görevi yapar. Doğal gaz ana iletim hatları, SCADA adı verilen uzaktan gözetleme ve müdahale sistemiyle kontrol edilecek şekilde döşenir. Belediye veya diğer altyapı kuruluşları tarafından doğal gaz hattı bulunan sokaklarda yapılacak kazı, yıkım ve inşaat işleri ile kontrollü kazı çalışmasının yapılabilmesi için yasal düzenlemeler çerçevesinde lisans sahibi doğal gaz dağıtım şirketinden izin alınması gerekir. Diğer bir deyişle doğal gaz hattı bulunan sokaklarda kazı yapılması lisans sahibi doğal gaz dağıtım şirketinin izni ve kontrolünde gerçekleşir. Çağın yeni iletişim sistemini kullanan Aksa Doğalgaz olarak yaşanabilecek sorunları en hızlı ve güvenli şekilde çözecek biçimde 24 saat görev yapıyoruz. Ekiplerimiz, itfaiye ve sağlık ekipleriyle koordineli çalışıyor.

Konutlarda ısınma, sıcak su elde etme ve mutfak kullanımında pişirme için kullanılır. İş yerlerinde ısınma veya ekmek ve pasta firmalarında, kuru temizleyicilerde veya lokantalar, hamam ve banyolar, spor tesisleri gibi iş yerlerinde üretim ve hizmet faaliyetleri için kullanılır. Sanayide ısınma, üretim ve çevrim tesisleriyle elektrik üretmek için kullanılır.

Merkezi sistemler

Kurulması veya dönüşümü en zahmetsiz, en az maliyetli, işletme ve bakımı en ucuz sistemdir. Eğer binanızda kalorifer tesisatı ile sıcak su iletim boruları mevcut ise merkezi sistem kullanmanız mümkündür. Eski kazanın yenileme seçeneklerini, tesisatçı firmalarla görüşerek değerlendirebilir; ısınma hesabı yaptırabilirsiniz. Gereğinden büyük kapasiteli cihazlara izin verilmediğini unutmayın.

Bireysel sistemler

Dairenizde kalorifer radyatörleri ve sıcak su iletim hatları varsa veya yaptırmayı düşünüyorsanız, kombiyi tercih edebilirsiniz. Kombiler küçük ölçekli duvara asılabilen kazanlardır. Kat kaloriferinden farkı daha küçük yapıda olmaları, duvara asılabilmeleri ve yakma sistemlerinin değişik olmasıdır. Doğal gaz sobaları ise önceleri kullandığımız kömür sobaları gibi odanın veya evin bir bölümünün ısınmasını sağlar. Tüm saydıklarımıza alternatif ısınma şekilleri de uygulanabilir. Örneğin doğal gaz yakan şömineler de kullanılabilir.

Doğal gaz yakan cihazlar

Doğal gaz yakan bireysel cihazlar bacalı ve hermetik (bacasız) olarak sınıflandırılır. Bacalı cihazlar, kömür sobaları gibi binanın baca sistemine bağlıdır. Bu durumda baca ıslahı gereklidir. Hermetik (bacasız) sistemlerde ise baca bağlantısına gerek yoktur, cihazların özel baca sistemleri kurallara uygun olarak dış ortama bağlandıktan sonra sürekli dış ortamla ilişki halindedir ve bulunduğu ortamın havasını kullanmadığı gibi yanma havasını da doğrudan dış ortama verir.

Mutfağınızda bulunan tüple kullandığınız ocak veya fırında, alev memelerini doğal gaz tipine çevirterek, pişirme amacıyla doğal gaz kullanabilirsiniz.

Kombi veya şofben yardımıyla, duş ve lavabolar için gerekli sıcak suyu sağlayabilirsiniz. Eğer binanızda merkezi sıcak su tesisatı varsa, bu gereksinimi bina kalorifer sistemini doğal gaza dönüştürmek suretiyle çözebilirsiniz. Ayrıca daire içinde mutfağınıza doğal gaz hattı çekerek pişirme için kullanabilirsiniz.