Doğu Karadeniz Dağları ile Karadeniz arasında kalan Trabzon, binlerce yıllık kültürel tarihe sahip. Her medeniyetin izi, yaşayışı, hayat görüşü ve öyküsü bölgeye katman katman işlemiş. Kültürel doku ve mimari şehrin sokaklarından yaylalarına, tepelerinden köyleri, semtleri, caddeleri ve köprülerine kadar hemen her noktasında rahatlıkla görülebiliyor ki, bu da Trabzon’u medeniyetlerin beşiği haline getiriyor. Tarihi yaşanmışlık kentin hemen hemen her noktasında hissediliyor. Trabzon gezi rehberimizde tüm bu detaylar yer alıyor. Kentin tarihi, kültürel iklimi, atmosferi, mutfağı-yemekleri (Trabzon’da ne yenir?) ve Trabzon gezisi için ayrıntılar yine sizler için hazırladığımız Trabzon gezi rehberimizde ayrıntılı olarak sıralanıyor.

Trabzon nerede?

Karadeniz’e, Giresun, Gümüşhane, Bayburt ve Rize kentlerine komşu Trabzon’un toplam yüzölçümü 4.628 kilometrekare. Merkez ilçesi Ortahisar ile birlikte Akçaabat, Araklı, Arsin, Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Çaykara, Dernekpazarı, Düzköy, Hayrat, Köprübaşı, Maçka, Of, Sürmene, Şalpazarı, Tonya, Vakfıkebir ve Yomra olmak üzere toplam 18 ilçesi var. Trabzon, Karadeniz Bölgesi’nde Samsun’dan sonraki ikinci büyük kent.

RESİM: Hamsili pilav

Trabzon’da ne yenir?

Karalahana çorbası, hamsili pilav, mıhlama, mısır çorbası, etli lahana sarması, fasulye turşusu kavurması, mısır ekmeği, pazı tavası, guliya, sarambula, pepeçura ve Akçaabat köftesi gibi enfes lezzetlerin diyarı Trabzon’un her ilçesinde ayrı bir lezzet var. 18 ilçede hatta Ortahisar’ın birçok semtinde tüm bu enfes yemeklere ulaşılabiliyor.

FOTOĞRAF: Sümela Manastırı

Trabzon gezisi…

Tarih boyunca birçok unvanla anılan Trabzon, Şehzadeler Şehri adıyla da biliniyor. Ek bilgi olarak Osmanlı İmparatorluğu’nun 10’uncu padişahı Kanûnî Sultan Süleyman’ın da burada doğduğunu belirtmek gerekiyor. Onlarca medeniyete ev sahipliği yapan Trabzon; Sümela Manastırı, Nemlizade Konağı, Gülbahar Hatun Camii, Kızlar Manastırı, Taşhan, Sekiz Direkli Hamam, Trabzon Müzesi ve Zağnos Köprüsü gibi daha çok sayıda kültürel mimariyi bünyesinde barındırıyor. Trabzon gezisi boyunca tüm bunları görmek mümkün. Kentteki en eski yerleşim kalıntıları ise Zağnos dereleri ile Tabakhane arasında kalan bölgede yer alıyor. Kenti Persler, Makedonya Krallığı, Romalılar ve Osmanlı İmparatorluğu’nun izleri kaplıyor. Tarihi yapılardan bazıları ise şöyle:

Sümela Manastırı: Bizans İmparatorluğu döneminde MS 375 ila 395 yıllarında Atinalı rahipler Barnabas ve Sophronios tarafından kurulduğu düşünülen Sümela Manastırı, yemyeşil doğanın yamaçlarında konumlanıyor. Trabzon İmparatoru III. Aleksios’un kurucusu olduğu kabul edilen manastır, halk arasında Meryem Ana adıyla da biliniyor. Trabzon gezi rehberlerinin ilk durağı olan Sümela Manastırı, bölgenin en bilinen tarihi yeri. 

Gülbahar Hatun Camii: Orta Hisar’ın batı bölümünde, Zağnos Köprüsü’nün de yakınlarında bir külliye içinde yer alan Gülbahar Hatun Camii, Dokuzuncu Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim’in annesi Gülbahar Hatun’un hatırası için 1514’te inşa edildi. Tarihi camii ayrıca Hâtûniye Camii veya Büyük İmaret Cami olarak da biliniyor.

Fotoğraf: Trabzon Müzesi

Trabzon Müzesi: 20’nci yüzyılın ilk yıllarında konak olarak yapılan yapı, 50 sene boyunca kız meslek lisesiydi. 1987’ye gelindiğinde Kültür Bakanlığına tahsis edildi, 2001’de de restorasyonu tamamlanınca müze olarak faaliyete başladı. Bünyesinde etnografik eserler ve arkeolojik objeler bulunuyor. 

Kızlar Manastırı: İnşa çalışmaları 1300’lü yılların ortasından sonlarına kadar süren yapı, Panagia Theoskepastos Manastırı olarak da biliniyor. Kente bakan Boztepe Dağı’nın eteklerindeki bu yapının restorasyonu 2014-2018 arasında tamamlandı. Manastırda dönemin tarihi kişilerini anlatan portreler ve yazılar bulunuyor. 

Zağnos Köprüsü: Kentin Ortahisar ilçesinde yer alan Kuzgun Dere’nin üzerindeki bu kemerli köprüde Osmanlı, Bizans ve Roma imparatorluklarının izleri var. Şehrin bir simgesi olarak görülen, Ortahisar ile Atapark arasında ulaşımı sağlayan Zağnos Köprüsü’nün yapım tarihi ise bilinmiyor.

Çal Mağarası: Dünyanın bilinen en uzun ikinci mağarası Çal, tamamen doğal oluşmuş bir yapı. Trabzon’un turizm açısından önemli merkezlerinden biri olan mağaranın içinde göl, çağlayan ve yürüyüş yolu bulunuyor.

Kaldıralak Yaylası: Trabzon’un Tonya ilçesinden dokuz kilometre gidilerek ulaşılıyor, burası Mor Yayla olarak da biliniyor. Sebebi ise ince uzun yapraklı mavi yıldız çiçeğinin burada yetişiyor olması. Yılda iki hafta boyunca açan bu çiçekler rengarenk bir görüntü sunuyor. Böylelikle yayla ziyaretçi akınına uğruyor. Mavi yıldızlı çiçek, Uluslararası Bern Sözleşmesi gereğince Türkiye’nin koruması gereken nadir çiçekleri arasında yer alıyor.